Αντιφασιστική Φρουρά | Τεύχος 77 | ΟΚΤ 2026
Οι παρεμβάσεις των οργανώσεων της αριστεράς είναι μια κινηματική «μόδα» του 21ου αιώνα. Αυτές άρχισαν να συμβαίνουν μετά το ξέσπασμα της κρίσης του 2008 και τα μνημόνια που διέλυσαν το κοινωνικό κράτος στην Ελλάδα.
Το «κοινό» των παρελάσεων δεν αποτελεί προνομιακό χώρο της αριστεράς. Φυσικά και στις παρελάσεις συγκεντρώνεται πολύς και λαϊκός κόσμος. Ιδιαίτερα στις μαθητικές παρελάσεις έρχονται γονείς που συνοδεύουν τα παιδιά του δημοτικού και δημιουργούν πλήθος. Όμως, ποτέ η συγκέντρωση «πλήθους» δεν αποτελεί μοναδικό κριτήριο παρέμβασης. Πολύς κόσμος μπορεί να μαζεύεται στην κηδεία του Μαζωνάκη, στην απονομή του Conference League στον Ολυμπιακό, στη συναυλία της Άννας Βίσσης στο ΟΑΚΑ, στον Επιτάφιο και στην Ανάσταση το Πάσχα ή σε μέρα εκπτώσεων σε πολυκατάστημα. Η αριστερά δεν απευθύνεται σε «πλήθος» αλλά σε κοινωνικό σύνολο. Αυτό που κάνει τη διαφορά είναι ο λόγος συγκέντρωσης ενός κόσμου.
Ο καπιταλισμός, μέσα από την εμπορευματοποίηση ακόμα και του «ελεύθερου» χρόνου, δημιουργεί μέσα στην καθημερινότητα μαζικές αναγκαίες λειτουργίες. Η προσέλευση στη δουλειά, τα ψώνια στο σουπερμάρκετ, η έξοδος για διασκέδαση (καφέ, γήπεδο, θέατρο κλπ) αποτελούν «αναγκαστικές» κινήσεις της εργατικής τάξης για την ύπαρξη και αναπαραγωγή της. Σε αυτό το χώρο «συναντιoύνται» και «συνομιλούν» οι κάθε λογιών αριστεροί και αναρχικοί με τον «απλό» και «καθημερινό».
Προφανώς και η αριστερά θα προτιμούσε να «συνομιλεί» με ευρύτερα κομμάτια της εργατικής τάξης και της νεολαίας με πολιτικούς όρους και σε διαδικασίες που προάγουν την χειραφέτηση και την ταξική συνείδηση. Η συνέλευση ενός σωματείου, η απεργία, η διαδήλωση, η πολιτική εκδήλωση αποτελούν διαδικασίες που η αριστερά θα ήθελε να είναι μαζικοποιημένες από κομμάτια της τάξης που δεν ανήκουν στον στενό κομματικό κύκλο. Η συμμετοχή και μόνο ενός μαθητή σε μία διαδήλωση τον μετατρέπει εν δυνάμει σε ενεργό υποκείμενο σε αντίθεση με μια επίσκεψη σε καφέ που τον μετατρέπει σε παθητικό καταναλωτή.
Οι παρελάσεις όπως και το εκκλησίασμα αποτελούν, μεν, κοινωνικό χώρο συνεύρεσης λαϊκών κομματιών αλλά με πολύ χειρότερους ιδεολογικούς όρους. Ο εργαζόμενος όχι μόνο δεν είναι ταξικό χειραφετημένο υποκείμενο, αλλά «καταναλωτής» της πιο χυδαίας και αντιδραστικής καπιταλιστικής ιδεολογίας: αυτής του πολέμου, του ρατσισμού και του εθνικισμού. Ένας κόσμος που πηγαίνει στο Σύνταγμα να θαυμάσει την τελευταία τεχνολογία των ελληνικών τανκς και τις διάφορες μοίρες καταδρομών να φωνάζουν συνθήματα “Έλληνας γεννιέσαι, δεν γίνεσαι ποτέ, το αίμα σου θα χύσουμε, γουρούνι Αλβανέ” και “τους λένε Σκοπιανούς, τους λένε Αλβανούς, τα ρούχα μου θα ράψω με δέρματ’ απ’ αυτούς” δεν αποτελούν κοινό που διεκδικείται από την αριστερά.
Οι παρεμβάσεις στις παρελάσεις ήταν κομμάτι του ευρύτερου αντι-μνημονιακού αγώνα την περίοδο 2010 – 2012. Σε αυτή την κατάσταση που μύριζε «επαναστατική συνθήκη» ένα μαζικό λαίκό κομμάτι διαμαρτυρόταν και στις παρελάσεις. Ήταν ένα αίσθημα «προδοσίας» που κυκλοφορούσε. Ένας κόσμος που είχε αγκαλιάσει το λαϊκό, ταξικό κίνημα αλλά που αποτελούσε παραδοσιακό τμήμα του κέντρου και της δεξιάς. Ένας κόσμος που στις παρελάσεις έβρισκε ευκαιρία «να τα πει από κοντά κι ένα χεράκι» σε όλους τους προύχοντες της κοινωνίας. Μόνο στις παρελάσεις πρωθυπουργοί, υπουργοί, μητροπολίτες και στρατηγοί κατεβαίνουν στο «πόπολο». Προφανώς έχουν την ασφάλεια της στρατιωτικοποιημένης μέρας. Προφανώς όλοι αυτοί αισθάνονται ασφαλείς και «στο δικό τους γήπεδο» να σουλατσάρουν «ως απλοί πολίτες» αλλά με όλο τον στρατό και την αστυνομία στους δρόμους.
Στις παρελάσεις του Οκτωβρίου του 2011 έγινε εισβολή των λαϊκών μαζών! Οι επίσημοι έτρωγαν μούτζες, ντομάτες και αυγά σε όλη την Ελλάδα. Σε δεκάδες πόλεις ακυρώθηκαν με κορυφαίο δείγμα την ακύρωση της στρατιωτικής παρέλασης της Θεσσαλονίκης και η αστυνομία να εκτελεί σχέδιο διαφυγής για τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κ. Παπούλια. Στη Θεσσαλονίκη χιλιάδες κόσμου είχαν συγκεντρωθεί στα μπλοκ της αριστεράς και των συνδικάτων περικυκλώνοντας τους δρόμους που ήταν να γίνει η παρέλαση. Ήταν θέμα χρόνου να σπάσει η αστυνομική περιφρούρηση και να φτάσουν οι διαδηλωτές στον χώρο συγκέντρωσης των επισήμων. Η αστυνομία δήλωσε αιφνιδιασμένη και πήρε την πολιτική απόφαση να αποδεχθεί την ήττα της για να μη γίνει αιματοκύλισμα.
Οι παρελάσεις στρατιωτικές και μαθητικές αποτελούν κομμάτι οικοδόμησης ενός ακραίου εθνικισμού. Συντηρούνται κυρίως στην Ελλάδα ως κομμάτι του επιθετικού «ανάδελφου» εθνικισμού της ελληνικής αστικής τάξης και αποτελούν ένα ακόμα κομμάτι της πολεμικής προπαγάνδας του κράτους. Σε μια περίοδο που θα ενταθούν οι πολεμικές εντάσεις είναι απαραίτητο να ξηλώνονται όλα τα εθνικιστικά εργαλεία πόντο – πόντο.
Σήμερα υπάρχουν οι συνθήκες «εισβολής» και ακύρωσης των παρελάσεων; Φυσικά όχι. Το κίνημα δεν βρίσκεται σε αντίστοιχη εγρήγορση και οι οργανώσεις της αριστεράς είναι σε πολύ κακή κατάσταση, βουτηγμένες στην ηττοπάθεια και στον συμβιβασμό. Όμως το μοίρασμα προκηρύξεων στα παρελάσεις δεν «προετοιμάζουν» μια μελλοντική επίθεση. Αντίθετα εθίζουν την αριστερά και τις οργανώσεις της να αποδεχτούν το πολεμοκάπηλο περιβάλλον. Όπως έδειξε και το παράδειγμα του 2011 δεν χρειάζεσαι «χρόνια παρεμβάσεων», αλλά τη διαμόρφωση ετοιμοπόλεμης και αντιεθνικιστικής αριστεράς. Η προπαγάνδα (ιδίως σε χώρους νεολαίας!) ενάντια στις παρελάσεις εξυπηρετεί αυτόν τον σκοπό και θέλουμε τη συγκρότηση διεθνιστικού δικτύου που να δρα ενάντια στον πόλεμο, στον εθνικισμό και στην ακροδεξιά προπαγάνδα!
του Γιώργου Γιαννουλέα