Αντιφασιστική Φρουρά | Τεύχος 70 | ΝΟΕ – ΔΕΚ 2025
Μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας κρίσης εμφανίστηκαν σε πολλές χώρες φασιστικά κινήματα που διεκδίκησαν την πολιτική εξουσία. Με κέντρο την Ουκρανία και την Ελλάδα υπήρξε μια παγκόσμια αναζωπύρωση της φασιστικής στρατηγικής. Το αστικό μπλοκ βρίσκονταν σε στρατηγική σύγχυση και η αριστερά μέσα από τα διάφορα πολιτικά πειράματα εμφανίζονταν ως διεκδικήτρια της εξουσίας. Η αποτυχία όλων των αριστερών στρατηγικών απαντήσεων στην κρίση και η αναδιάταξη της αστικής τάξης έφερε στο περιθώριο το φασιστικό πολιτικό ρεύμα.
Σε όλη τον πλανήτη όσα φασιστικά κόμματα επέλεξαν την κοινοβουλευτική προσαρμογή επέζησαν. Η ακραία ρατσιστική και εθνικιστική πολιτική έχει ενσωματωθεί στην κυρίαρχη πολιτική ατζέντα οπότε οι «φασίστες με γραβάτες» αποτελούσαν χρήσιμο πόλο. Η παραδοσιακή κοινοβουλευτική δεξιά που δεν ενσωμάτωσε την ακροδεξιά πολιτική περιθωριοποιήθηκε και παίζει συμπληρωματικό ρόλο.
Η άνοδος του Τραμπ στις ΗΠΑ αλλάζει την ταχύτητα και επιταχύνει τις εξελίξεις. Η παγκόσμια οικονομική κρίση είναι παρούσα και το αστικό πολιτικό δυναμικό του περασμένου αιώνα είναι ξεπερασμένο. Η παγκόσμια αστική τάξη επιζητεί AfD και Λεπέν «κουστουμαρισμένους». Θέλει πρωθυπουργούς που να διεκδικούν νόμπελ ειρήνης αλλά να είναι ικανοί να οργανώνουν επεμβάσεις και πραξικοπήματα στο Καπιτώλιο. Να μπορούν να μεταλλάξουν τον εθνικό στρατό σε ετοιμοπόλεμο είτε επεμβαίνοντας σε άλλες χώρες είτε ξηλώνοντας κυβερνήτες και καταλαμβάνοντας εδάφη στο εσωτερικό της χώρας.
Στην Ελλάδα η συντριβή της χρυσής αυγής από το ταξικό, αντιφασιστικό κίνημα διέλυσε την υποδομή της ακροδεξιάς. Δεν αρκούσε η δικαστική καταδίκη το 2020. Και ο Τραμπ ήταν υπό δίωξη για την εισβολή στο Καπιτώλιο και είχε καταδικαστεί για βιασμό αλλά δεν τον παρεμπόδισε να πάρει (ξανά) την προεδρία των ΗΠΑ. Το ξήλωμα των οργανώσεων της χρυσής αυγής μετά το 2015 είναι το αποφασιστικό στοιχείο και δεν υπάρχει σήμερα υπαρκτός φασιστικός πόλος για να ανασυγκροτηθεί ο αντίστοιχος χώρος.
Όμως, το παγκόσμιο περιβάλλον και η νομιμοποίηση του ρατσισμού, του εθνικισμού και του αντικομμουνισμού επιτρέπει σε μικρές ακροδεξιές ομάδες να προσπαθήσουν να ανασυγκροτηθούν. Η ύπαρξη της Λατινοπούλου, του Βελόπουλου, της Νίκης υπενθυμίζουν ότι τα συμπαγή ακροδεξιά χαρακτηριστικά που υπάρχουν εδώ και δεκαετίες στην ελληνική πολιτική σκηνή δεν αρκούν από μόνα τους να συγκροτήσουν εναλλακτικό πόλο. Όταν η ΝΔ και ο Πλεύρης ανακοινώνουν πως «για τους μετανάστες στην Ελλάδα υπάρχουν μόνο δύο προοπτικές: απέλαση ή φυλάκιση», δύσκολα υπάρχει χώρος για ακροδεξιά αντιπολίτευση. Ο ρατσιστικός (λαθρομετανάστες, τσιγγάνοι, γυφτοσκοπιανοί κλπ) και ο εθνικιστικός λόγος (τουρκική επεκτατικότητα, αποδοχή των πολεμικών εξοπλισμών και σιωπή για τις επιθετικές κινήσεις του πολεμικού ναυτικού στη Λιβύη) έχουν νομιμοποιήσει την ακροδεξιά ρητορεία στην κεντρική πολιτική σκηνή.
Μικροομάδες, ορφανών του χίτλερ και της χρυσής αυγής προσπαθούν να εκμεταλλευτούν αυτή την ασυλία και δοκιμάζουν περιθωριακές παρεμβάσεις τη νύχτα με σπρέυ ή δημιουργούν «παρέες» σε σχολειά και γήπεδα. Όμως πολύ γρήγορα βρίσκονται σε στρατηγικά αδιέξοδα. Όσο δοκιμάζουν «δράσεις» για την 1η Νοέμβρη, τα Ίμια ή τον Κασιδιάρη είναι αυτοαναφορικές και με μικρό ορίζοντα. Αν επεκταθούν σε ρατσιστική ή εθνικιστική προπαγάνδα απλά υπερκαλύπτονται από την κυβέρνηση και τις πριμοδοτούμενες από αυτή ακροδεξιές κοινοβουλευτικές ομάδες. Γρήγορα θα αντιληφθούν πως ο μόνος δρόμος που τους μένει σήμερα είναι να γίνουν παρακρατικοί υπάλληλοι και στελέχη της ΝΔ.
Φασιστικό κίνημα για να μπορεί να στηθεί χρειάζεται δύο προϋποθέσεις:
1) Βαθύ στρατηγικό αδιέξοδο της αστικής τάξης που συνοδεύεται με ακραία πολιτική κρίση και διασπάσεις στο αστικό μπλοκ. Μπορεί να συμπεριλαμβάνει και μια μεγάλη «εθνική ήττα» στους διεθνούς ανταγωνισμούς.
2) Εμφάνιση κάποιου τύπου αριστερή πρόταση εξουσίας όπου το υπάρχον αστικό πολιτικό δυναμικό αδυνατεί να το σταματήσει (είτε κοινοβουλευτικά είτε αστυνομικά – στρατιωτικά).
Η ύπαρξη ακροδεξιάς βίας δεν σημαίνει φασιστικό κίνημα. Δύο ιστορικές δολοφονίες στην αριστερά έχουν οργανωθεί από την κοινοβουλευτική δεξιά: η ΕΡΕ σκότωσε το 1963 τον Λαμπράκη μέσα από τον Γκοτζαμάνη και η ΝΔ το 1991 τον Τεμπονέρα μέσα από τον Καλαμπόκα.
Αυτή τη στιγμή οι φασίζουσες ομαδούλες βρίσκονται σε εσωτερική ενδοσκόπηση. Δεν υπάρχει η παραμικρή ομάδα που να προσομοιάζει έστω με τη χρυσή αυγή των αρχών της δεκαετίας του ΄90 που χτυπούσε γύρω από την Κυψέλη και την Ομόνοια και παρ΄ολίγο να σκοτώσει τον Κουσουρή. Αυτό δε σημαίνει σιωπή και μη αντιμετώπιση των περιθωριακών ακροδεξιών δράσεων.
Όπου δοκιμάζονται να εμφανιστούν με ακραία προσωπεία (υποστήριξη χρυσής αυγής, 1η Νοέμβρη κλπ) άμεση περιθωριοποίηση τους από την όποια κοινωνική βάση. Οι τακτικές Σταυρούπολη Θεσσαλονίκης του 2021 ήταν απόλυτα λαθεμένες γιατί εμφάνιζαν διαδήλωση ΠΡΟΣ σχολείο επιτρέποντας στα ναζίδια να το μετατρέψουν σε «σχολείο – εξωσχολικοί». Οι παρεμβάσεις γίνονται με χειρουργική, προσωπική παρέμβαση που διαχωρίζουν τα μικρά καθάρματα από τη νεολαία. Σε αυτό το πολιτικό περιβάλλον δεν υπάρχει χώρος (προς το παρόν!) για ένα μαζικό κίνημα που να γιορτάζει το Χίτλερ, το Μεταξά και τον Παπαδόπουλο.
Αντίθετα αν εμφανιστούν με το προσωπείο της υπεράσπισης του ρατσιστικού, φιλοκυβερνητικού έργου η μάχη που έχουμε να δώσουμε είναι πιο δύσκολη. Προφανώς οι τραμπούκοι δεν θα μπορούν να φτιάξουν φασιστικό κίνημα, αλλά και το ταξικό κίνημα δεν έχει ακόμα βρει τον τρόπο να ξηλώσει και περιθωριοποιήσει την κρατική, ακροδεξιά πολιτική.
Ο αγώνας μας να ανατρέψουμε την άθλια κυβέρνηση Μητσοτάκη παραμένει το κυρίαρχο πολιτικό μας όπλο ώστε να δώσουμε ένα ισχυρό μάθημα και στους νοσταλγούς του Κασιδιάρη – Μιχαλολιάκου.
Αλέξανδρος Γανδής