Αντιφασιστική Φρουρά | Τεύχος 76 | ΣΕΠ 2026
Η καθιέρωση ενός ακραίου ρατσιστικού λόγου από την ελληνική κυβέρνηση μέσα από τα παραληρήματα των πρώην βουλευτών του ΛΑΟΣ (Γεωργιάδη – Βορίδη – Πλέυρη) θα μπορούσε να αναγνωστεί και ως πολιτικάντικος ανταγωνισμός με την εκτός ΝΔ ακροδεξιά, αν δεν συνδυαζόταν με ένα επικίνδυνο κοκτέιλ!
Ο Τραμπ και η ιμπεριαλιστική πολιτική των ΗΠΑ νομιμοποιεί τον ρατσισμό, τον εθνικισμό και τον πόλεμο. Η ΝΔ δεν μένει μόνο σε εξαγγελίες, αλλά προχωρά σε κρατικές δολοφονίες μεταναστών και προσφύγων. Εκατοντάδες ψυχές βρίσκονται στον πάτο του Αιγαίου και πολλαπλάσιες φυλακισμένες στα στρατόπεδα συγκέντρωσης που έχει δημιουργήσει η ΝΔ. Οι μπάτσοι, οι λιμενόμπατσοι, οι ανώτατοι στρατιωτικοί και οι αεροπαγίτες αποτελούν ένα τρίγωνο καταστολής – εθνικιστικής ιδεολογικής προπαγάνδας και δικαστικής νομιμοποίησης εγκλημάτων. Ο κάθε μικροαστός δεξιός αισθάνεται προστατευμένος να χύσει τη ρατσιστική βρώμα του. Γι΄αυτό και οι σιωνιστές αισθάνονται την Ελλάδα δεύτερη πατρίδα τους και προχωράνε σε τραμπούκικες πρακτικές σε κάθε πολίτη που υποστηρίζει την Παλαιστίνη ή, απλά, που διαμαρτύρεται για τις αυθαιρεσίες των «τουριστών» από το Ισραήλ.
Η πολιτική και οικονομική κρίση μπορεί να αποθρασύνει εθελοντές ή πληρωμένους αυλοκόλακες «προς υπεράσπιση της πατρίδας – της θρησκείας και της οικογένειας». Η ιστορία του καπιταλισμού είναι γεμάτη από πληρωμένους μπράβους και παρακρατικούς που σπέρνουν τον τρόμο στις λαϊκές περιοχές υπηρετώντας τα αφεντικά. Ο «κάγκουρας» ρατσιστής πιτσιρικάς απλά αναπαράγει τον αμοραλισμό του κράτους και την ασυδοσία των καπιταλιστών νομίζοντας πως βρήκε τον τρόπο να χαρεί κι αυτός «κότερα κι ελικόπτερα»! Όμως ο φασισμός είναι μια διαφορετική περίπτωση. Τα φασιστικά κινήματα δεν είναι κατά «κρατική παραγγελία» αλλά αποτελούν ζωντανό κομμάτι της ταξικής πάλης και χρειάζονται αντιμετώπιση.
Η άνοδος και πτώση της χρυσής αυγής
Στην Ευρώπη τα φασιστικά κινήματα της δεκαετίας του ΄10 είτε ενσωματώθηκαν ως δημοκρατική κοινοβουλευτική δύναμη είτε έχουν μείνει ως «κίνημα πίεσης». Η άνοδος Τραμπ έχει κρατικοποιήσει τον ακροδεξιό – ρατσιστικό λόγο και η αστική κρίση δεν έχει φτάσει σε υπονόμευση της κοινωνικής σταθερότητας. Δεν ζούμε στην ανασφάλεια που επικρατούσε στους καπιταλιστές το 2009 και τροφοδοτούσε τα φασιστικά κινήματα. Πλέον ο κρατικός εθνικισμός και ο πόλεμος αποτελούν τη «συντεταγμένη» αστική επιλογή και όλοι προσαρμόζονται, είτε είναι Εργατικό Κόμμα Αγγλίας είτε η ακροδεξιά της Μελόνι.
Στην Ελλάδα υπάρχει μια διαφορά: το φασιστικό κίνημα όχι μόνο ηττήθηκε στον δρόμο αλλά εμποδίστηκε να «νομιμοποιηθεί». Η τακτική της ΟΡ.Μ.Α. ανάμεσα στο 2014 – 2018 δεν επέτρεψε να διατηρηθούν κομματικοί μηχανισμοί με απευθείας αναφορά στη χρυσή αυγή γιατί διαλύθηκε κάθε προσπάθεια «νόμιμης» λειτουργίας της. Σε κάθε κίνησή της εκδιωκόταν από το αντιφασιστικό κίνημα! Όταν προσπάθησε να μπει στο κίνημα των πλειστηριασμών το 2014 πετάχτηκε έξω! Κάθε προσπάθεια εκδήλωσης σε ξενοδοχείο αντιμετωπιζόταν και δεν υπήρχε πλέον κανένα να φιλοξενήσει τον Μιχαλολιάκο! Οι δημόσιες συγκεντρώσεις έλαβαν τέλος: στο Πέραμα, στον Πειραιά, στα Ίμια· παντού αντιφασίστες σταματούσαν τις δημόσιες συγκεντρώσεις! Η κατάληψη στο τζαμί στον Βοτανικό διαλύθηκε, συγκεντρώσεις ρατσιστικές στο Σύνταγμα ακυρώθηκαν, θεατρικές παραστάσεις (όπως το Jesus Christ Superstar στο Θέατρο Ακροπόλ) προστατεύθηκαν από το ναζιστικό μένος! Η εργατική παρέμβαση των ναζί διαλύθηκε: οι φασίστες σύνεδροι στο 29ο συνέδριο του ΕΚΑ εκδιώχθηκαν, το εργοδοτικό σωματείο της ζώνης στο Πέραμα έκλεισε.
Σήμερα έχουν απομείνει θλιβερά υπολείμματα των ορφανών της χρυσής αυγής. Η αριθμητική, οργανωτική και πολιτική δυνατότητα των ναζί είναι σε ιστορικό χαμηλό. Δυο – τρεις πενηντάρηδες προσπαθούν να στρατολογήσουν μαθητές στα σχολεία και τους ενθαρρύνουν σε τραμπουκισμούς αριστερών και υπεράσπιση των εκτελεσμένων ναζί Φουντούλη – Καπελώνη. Η σύγκριση με τη χρυσή αυγή είναι γελοία! Όχι μόνο με τη «μαζική» της περίοδο αλλά και με την περίοδο της προετοιμασίας. Τη δεκαετία του ’90 όταν η χρυσή αυγή ήταν μια περιθωριακή ομάδα γύρω από την Κυψέλη, οργάνωνε δολοφονικές επιθέσεις σε αριστερούς σε σχολές και εξορμήσεις με αποκορύφωμα τον τραυματισμό του Κουσουρή στην Ευελπίδων. Ήταν μια δεκαετία που είχε γίνει απόπειρα δολοφονίας του ευρωβουλευτή του ΚΚΕ Ευφραιμίδη και το ρατσιστικό αμόκ του Καζάκου με 2 δολοφονίες μεταναστών: και οι δύο επιθέσεις αποδόθηκαν σε «τρέλα» και όχι συγκεκριμένο σχέδιο.
Όμως αυτή η διαπίστωση πρέπει να μας οδηγήσει σε εφησυχασμό; Οι κινήσεις ανασυγκρότησης δεν πρέπει να απασχολήσουν το ταξικό κίνημα; Και πρέπει να περιμένουμε να βγουν τάγματα εφόδου για να υπάρξει στρατηγική αντιμετώπισης;
Τι είναι ο φασισμός και ποια λάθη πρέπει να αποφύγουμε;
Ο φασισμός είναι κάποιου τύπου λαϊκό κίνημα με αντεπαναστατικό πρόσημο! Όσο κι αν φαίνονται οι δύο έννοιες αντιφατικές (δηλ κίνημα και αντεπανάσταση), η κατανόηση αυτού του εκρηκτικού μίγματος είναι που δίνει και τις κατάλληλες λύσεις.
Το φασιστικό κίνημα μπορεί να υπάρξει σε μια συνθήκη αστικής πολιτικής και οικονομικής κρίσης. Πρέπει η αστική τάξη να είναι συγχυσμένη, καθώς οι προηγούμενες στρατηγικές να μην αποδίδουν. Πρέπει να υπάρχει και μια «εθνική ήττα» ίσως και ταπεινωτική, καλύτερα. Μια συνθήκη που να εμφανίζεται «η χώρα μας» ή «το έθνος μας» εξαναγκασμένο από ανταγωνιστικές δυνάμεις σε υποταγή (οικονομική και πολιτική).
Φυσικά θα πρέπει να υπάρχει και ο «κομμουνιστικός κίνδυνος». Όχι με την έννοια της ενδο-αριστερής καθαρότητας, αλλά μια «αριστερά» που να διεκδικεί την ιδιοκτησία του κράτους από την παραδοσιακή δεξιά. Όμως αυτός ο «κομμουνιστικός κίνδυνος» πρέπει ήδη να έχει αποτύχει! Η αριστερά να φαντάζει στους δεξιούς επικίνδυνη αλλά στην πραγματικότητα να έχει χάσει την ευκαιρία της και να οδηγείται από ήττα σε ήττα κι από συμβιβασμό σε συμβιβασμό. Η υπαρκτή αριστερά να έχει υπονομευτεί στις λαϊκές μάζες ως ικανή να ηγηθεί μιας αλλαγής στην κοινωνία.
Με αυτό το δίπολο το φασιστικό κίνημα θα δοκιμάσει να εμφανιστεί σαν η νέα αντισυστημική δύναμη! Θα χρησιμοποιήσει συνθήματα και πρακτικές από το οπλοστάσιο της αριστεράς και θα δοκιμάσει να διαμεσολαβήσει τη λαϊκή αγανάκτηση με αντιδραστικό πρόσημο! Τα «μαχητικά τμήματα» των ναζί θα προσπαθήσουν να εκφράσουν το μίσος του λαού για τους «πετσωμένους» δημοσιογράφους των καναλιών, την κρατική γραφειοκρατία, τα λαμόγια που τρώνε κρατικές επιδοτήσεις, αλλά θα επιτεθούν στην αριστερά και στα ταξικά εργαλεία του κινήματος γιατί αυτοί είναι πραγματικοί εχθροί των ναζί.
Τα φασιστικά κινήματα δεν εμποδίζονται από «αντιφασιστικά μπασκετάκια» και με εθιμοτυπικές αντιφασιστικές διαδηλώσεις. Όσες φορές κι αν τραγουδηθεί το «ακορντεόν» στα σχολεία, όσες σχολικές γιορτές για το Πολυτεχνείο κι να γίνουν, αυτά δεν αποτελούν αντίπαλο δέος. Αυτές οι δράσεις είναι καλές για να διατηρηθεί η μνήμη στην ενδοαριστερή κοινότητα, έχουν σημαντικό νόημα να διεκδικηθούν να διατηρηθούν στο πρόγραμμα ενάντια στην ακροδεξιά επίθεση της κυβέρνησης, αλλά δεν αποτελούν ανάχωμα στο φασισμό.
Το σχολείο ήταν δημοκρατικό για δεκαετίες και γίνονταν γιορτές για το Πολυτεχνείο και την Αντίσταση. Αντιφασιστικές διαδηλώσεις γίνονταν για κάθε μικροσυμμορία που χτύπαγε τη δεκαετία του ΄90 και των ΄00. Πως, όμως, έφτασε ένας στους 15 πολίτες να είναι χρυσαυγίτης το 2012;
Πως σταματάμε τον φασισμό πριν εκδηλωθεί μαζικά;
Όπως περιγράψαμε ο φασισμός εξαρτάται από δύο συνθήκες.
Για το κομμάτι της αστικής κρίσης όχι μόνο δεν εξαρτάται από εμάς η ικανότητα της κάθε εθνικής αστικής τάξης, αλλά θέλουμε να βάλουμε και το χεράκι μας να την υπονομεύσουμε! Δεν περιμένουν οι φασίστες ένα αδιέξοδο της αστικής τάξης αλλά, κυρίως, εμείς και το δικό μας ταξικό στρατόπεδο! Η αριστερά επιδιώκει μια αστική τάξη σε κρίση στρατηγικής γιατί έτσι μειώνεται η δυνατότητά της να πείθει τα λαϊκά στρώματα. Η κρίση του αστισμού είναι ιδανική ευκαιρία για την αριστερά ώστε να προτάξει τη δική της στρατηγική απάντηση, έξω και κόντρα από το υπάρχον σύστημα.
Οπότε ο μοναδικός τρόπος «προετοιμασίας» ενάντια στους ναζί είναι να μην ηττηθούμε! Είναι να αντιστρέψουμε τη διαδικασία αποκαθήλωσης της αριστερής στρατηγικής και να βρούμε μια νικηφόρα πρόταση για το αύριο!
Μπορεί να φαίνεται δύσκολο, μπορεί να φαίνεται απίθανο, μπορεί να φαίνεται εξωπραγματικό σε μια περίοδο συρρίκνωσης και πολυδιάσπασης της αριστεράς, μέσα από την αναπαραγωγή των αδιεξόδων της. Όμως αυτός είναι ο δρόμος της πάλης! Πολλοί/πολλές θα ισχυριστούν πως «μέχρι αν βρούμε τη στρατηγική απάντηση της αριστεράς, ας κάνουμε ένα μίνιμουμ μέτωπο πάλης ενάντια στο φασισμό» και θα το βαφτίσουν «λαϊκό», «ενιαίο» μέτωπο ή «μαχητικό αντιφασισμό».
Όμως, απέναντι στο φασιστικό κίνημα αν προτάξεις δικαστήρια και την υπεράσπιση του πασιφισμού και της νομιμότητας, απλά θα ταυτιστείς με το καθεστώς. Αν δοκιμάσεις μια «βίαιη» οργανωτική αντιπαράθεση θα διαπιστώσεις ότι ήταν αρκετή για μια φασιστική συμμορία γειτονιάς, αλλά όχι απέναντι σε φασιστικό κίνημα με διανομές τροφίμων και συνδικαλιστική δράση.
Ο κάθε φασιστάκος μπορεί να σηκώσει πανό για τα Ίμια, τους μετανάστες, τον «μύθο του Πολυτεχνείου» και τους Φουντούλη – Καπελώνη. Ο κάθε φασιστάκος θα δοκιμάσει να χτίσει «αντιμπατσική» ομάδα στο γήπεδο. Είναι ζήτημα αν υπάρχει ένα ναζίδιο σε κάθε σχολείο. Όμως γιατί ένας νοσταλγός της χρυσής αυγής μπορεί να κάνει περισσότερη «φασαρία» από τους πολλαπλάσιους αριστερούς – αναρχικούς συμμαθητές του;
Χρειάζεται μια σοβαρή αντικαπιταλιστική, κομμουνιστική δικτύωση στους νέους και στις νέες της γειτονιάς. Να θυμηθούμε τι σημαίνει σηκώνω πανό για το Πολυτεχνείο! Να βρεθούν στα σχολεία πανό και συνθήματα υπέρ των προσφύγων και κατά των δολοφονιών του ελληνικού λιμενικού. Να σηκωθούν πανό για τον Παύλο Φύσσα, τον Κουφοντίνα και το Γιωτόπουλο! Να γραφτούν σπρέι και να μοιραστούν προκηρύξεις ενάντια στον πόλεμο, στον ιμπεριαλισμό, στον Τραμπ και στους σιωνιστές! Να μιλήσουμε ενάντια στο στρατό και τον εθνικισμό και να διατρανώσουμε πως οι Μακεδόνες, οι Τούρκοι, οι Αλβανοί και οι Τουρκοκύπριοι είναι αδέλφια μας και μαζί θα πολεμήσουμε ενάντια στον εθνικιστικό οχετό.
Μόνο η ύπαρξη ενός ισχυρού κομμουνιστικού, διεθνιστικού, αντιπολεμικού δικτύου στη νεολαία μπορεί να αποτελέσει φόβητρο και πρόβλημα για τα σχέδια των ναζί. Μόνο ένα δίκτυο που έχει δοκιμάσει να αντιμετωπίσει την κρατική τρομοκρατία και καταστολή, μόνο ένα δίκτυο που εμπνέεται για την σοσιαλιστική αλλαγή της κοινωνίας θα μπορέσει να αντισταθεί σε μια αυριανή φασιστική κλιμάκωση. Κάθε προσπάθεια υπεράσπισης του σάπιου παρόντος, κάθε ταύτιση με τη «δημοκρατία» τους θα γίνει λίπασμα των ταγμάτων εφόδου!
Όποτε κι αν ξαναβγούν από το καβούκι τους, θα τους τσακίσουμε ξανά!
του Γιώργου Γιαννουλέα