Αντιφασιστική Φρουρά | Τεύχος 76 | ΣΕΠ 2026
Ο ρόλος της Τουρκίας στην περιοχή εδώ, και δεκαετίες, έχει αποτινάξει την ταμπέλα της «φιλοαμερικάνικης» χώρας. Ειδικά μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας κρίσης το 2008, που παρέλυσε την Ευρώπη μέσα από την κατάρρευση των οικονομιών του Νότου (Πορτογαλία – Ισπανία – Ιταλία – Ελλάδα) και οδήγησε στα μηνομονιακά προγράμματα «διάσωσης», εγκαταλείφθηκε κάθε στρατηγική δυνατότητα ευρωπαϊκού προσανατολισμού της Τουρκίας. Η μετατροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε «Ευρώπη – Φρούριο», αντί μιας Ευρώπης που διευρύνεται συνεχώς προς όλες τις κατευθύνσεις, έβαλε ταφόπλακα σε όποια σχέδια οικονομικής και πολιτικής ενσωμάτωσης της Τουρκίας. Το Ευρώ κατέρρευσε στις διεθνείς αγορές και δεν υπάρχουν τα παραμικρά οικονομικά και πολιτικά αποθέματα να επιχειρηθεί μια τεκτονική μεταμόρφωση της Τουρκίας: το κόστος πχ ελέγχου του πληθωρισμού της Τουρκίας θα συνθλίψει την οικονομία της και θα συμπαρασύρει το ευρωπαϊκό κέντρο σε μια κρίση χωρίς πάτο.
Αυτές οι συνθήκες στον «μετά 2008» κόσμο ώθησαν την Τουρκία σε μια «ανεξάρτητη» πολιτική στρατηγική. Το αποτυχημένο αμερικανοκίνητο πραξικόπημα του Γκιουλέν το 2016 έδειξε στην τουρκική αστική τάξη πως οι «συμμαχίες» της στη Δύση δεν ήταν στιβαρές. Η «ανεξάρτητη» στροφή επισφραγίστηκε το 2019 με την αγορά του αμυντικού συστήματος S-400 από τη Ρωσία, μια αγορά που έχει αποκλείσει από τότε την Τουρκία από την αγορά αμερικάνικου πολεμικού εξοπλισμού και αποτελεί μέχρι σήμερα αγκάθι και πεδίο διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ.
Η κλιμάκωση της οικονομικής κρίσης τα τελευταία χρόνια, η τραμποποίηση της αμερικανικής πολιτικής, η αντικατάσταση της διπλωματίας από τον πραγματικό πόλεμο ως και οι στρατιωτικές επεμβάσεις των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή (αλλά και σε άλλα σημεία του πλανήτη) έχουν δημιουργήσει νέα δεδομένα. Η κατάρρευση του Άσαντ στη Συρία έχει «απασφαλίσει» τη σιωνιστική μηχανή που μετά τον Λίβανο αναλαμβάνει δράση και στη Συρία. Ταυτόχρονα, οι Κούρδοι μετατρέπονται σταθερά σε proxy νατοϊκό στρατό και δεν διστάζουν να διαλύσουν τα στρατεύματα του YPG και να τα θέσουν στη διάθεση του διοικητή της Συρίας και πρώην πολέμαρχου του ISIS Τζουλάνι. Από την άλλη μεριά το Ισραήλ συνάπτει στρατηγική συνεργασία με την Ελλάδα και τη Νότια Κύπρο, προσπαθώντας να εντάξουν σε αυτή και την Αίγυπτο, δημιουργώντας έναν ασφυκτικό κλοιό που ξεκινά από τον Ελλήσποντο και τη Λήμνο, κατεβαίνει όλο το Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα, μέσω της Νότιας Κύπρου και του Ισραήλ πιάνει όλη την Ανατολική Μεσόγειο και καταλήγει στο Χαλέπι περικυκλώνοντας όλη την Τουρκία από τη Δύση ως την Ανατολή.
Η Τουρκία επιδιώκει την ανατροπή αυτού του άξονα για τα δικά της συμφέροντα. Από τη μία φτιάχνει το Τουρκο-Λιβυκό Σύμφωνο για να διασπάσει τη συμμαχία στην Ανατολική Μεσόγειο. Το πιο σημαντικό, όμως, είναι ότι μέσω του Ιράκ επιδιώκει να δημιουργήσει μια εναλλακτική διαδρομή για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο ξεπερνώντας την εμπλοκή στον περσικό Κόλπο. Η στρατιωτική συνθήκη συνεργασίας Τουρκίας – Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν δημιουργεί νέα δεδομένα στο εύθραυστο περιβάλλον της Μέσης Ανατολής. Για τους ίδιους λόγους υποστηρίζει την Παλαιστίνη και διαθέτει το έδαφός της για ανθρωπιστικά καραβάνια. Στα τέλη Ιουλίου ξεκίνησε το Palestine Convoy από τη Βοσνία, πέρασε από Θεσσαλονίκη και διέσχισε όλη την Τουρκία με σκοπό να φτάσει στην Παλαιστίνη μέσω Ιράκ και Ιορδανίας. Ταυτόχρονα η Τουρκία ζητά από την Ιντερπόλ τη σύλληψη και έκδοση του Νετανιάχου για την απαγωγή του στολίσκου Flotilla τον περασμένο Μάιο.
Η αριστερά δεν πρέπει να πέσει στην παγίδα της αφηρημένης καταδίκης και των δύο καπιταλιστικών στρατοπέδων Ελλάδας και Τουρκίας. Ο ισαποστακισμός φέρνει παράλυση, όπως παρέλυσε η τουρκική αριστερά στο γκιουλενικό πραξικόπημα και εμφανίστηκε μόνο ο Ερντογάν και το AKP ως «αντιδικτατορική», «αντιαμερικάνικη» και «αντιιμπεριαλιστική» δύναμη.
Η ντεφαιτιστική και η διεθνιστική στρατηγική που διατρανώνει πως «ο εχθρός βρίσκεται στην ίδια μας τη χώρα» δεν έχει προαπαιτούμενο την πολιτική στήριξη του ανταγωνιστικού κράτους. Αν η αριστερά υποστήριζε για κάποιους λόγους ένα καθεστώς (πχ ως αριστερό ή αντιιμπεριαλιστικό) δεν θα εφάρμοζε τη «επαναστατική ηττοπάθεια» αλλά την ανοιχτή πολιτική στήριξη μιας χώρας.
Η διεθνιστική στρατηγική σήμερα είναι να υπονομεύσουμε τη δυναμική της δικής μας αστικής τάξης. Πολύ περισσότερο την ώρα που οι έλληνες καπιταλιστές διεκδικούν να αποτελέσουν τον πιο πιστό σύμμαχο των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην περιοχή είναι στα όρια της υποκρισίας και της σωβινιστικής υποταγής κάθε προσπάθεια ανάδειξης «ίσων ευθυνών» και στις δύο χώρες.