Αντιφασιστική Φρουρά | Τεύχος 75 | ΙΟΥΛ-ΑΥΓ 2026
Η επανεμφάνιση του Τσίπρα και η δημοσκοπική παρουσία του στη δεύτερη θέση έχει ανοίξει ξανά τη συζήτηση στους χώρους της αριστεράς. Οι πρώτες «προτάσεις» του για δωρεάν συγκοινωνίες και συγκράτηση ακρίβειας αποτελούν αριστερόστροφες φωτοβολίδες, προσπαθώντας να μιμηθούν την αιχμηρότητα του Μαμντάνι και να ενεργοποιήσουν τα ένστικτα αναζήτησης κυβερνώσας αριστεράς σε ένα σημαντικό τμήμα των λαϊκών μαζών.
Ο Τσίπρας προσπαθεί να εκμεταλλευτεί το τεράστιο πολιτικό κενό της αριστεράς που έχει προκύψει από το 2019 και μετά. Η διακυβέρνηση της ΝΔ εδώ και επτά χρόνια δεν έχει ουσιαστική αντιπολίτευση από τα αριστερά είτε με «θεσμικό» – κοινοβουλευτικό πρόγραμμα είτε με αγωνιστική – αντικαπιταλιστική στρατηγική. Η Τραμπική μετεξέλιξη της παγκόσμιας δεξιάς δεν άφησε περιθώριο σε πειράματα τύπου «Κασελάκη» να οικοδομηθεί μια δικαιωματική, κυβερνητική αριστερά. Η παρατεταμένη κρίση και ο πόλεμος δεν αφήνουν περιθώριο αφηρημένης δημοκρατικής προπαγάνδας. Η παγκόσμια αστικο-δημοκρατική αριστερά προσαρμόζεται στις εξελίξεις και προσπαθεί να στηριχθεί στην υπεράσπιση των θεσμών του κοινοβουλίου, του ΟΗΕ και του ΠΟΕ, ενάντια στους νέους αυτοκράτορες τύπου Τράμπ που πετάνε στα σκουπίδια το διάλογο για τα πυρηνικά και υπονομεύουν την ελεύθερη αγορά με επιθετικούς δασμούς και εμπάργκο.
Ο Τσίπρας εμφανίζεται με πολύ πιο «δεξιό» προσωπείο απ΄ότι το 2012 και χωρίς να έχει καμία αριστερή συνιστώσα στην ΕΛ.Α.Σ. Όμως ούτε τότε ο ΣΥΡΙΖΑ είχε σοβαρές εργατικές ή νεολαϊστικές βάσεις στην κοινωνία. Η εργατική βάση του δεν έπαιξε τον παραμικρό ρόλο ούτε στην υπόθεση Κούνεβα το 2008 αλλά ούτε στις αντιμνημονιακές κινητοποιήσεις. Η νεολαία του αποτελούταν κυρίως από φέρελπις μεταπτυχιακούς που καλόβλεπαν μια θέση στο αριστερό δημόσιο. Οι δεσμεύσεις του σε κομμάτια του επιχειρηματικού κεφαλαίου είναι γνωστές αλλά δεν είναι καινούριες. Η συνεργασία με Μαρινάκη στις δημοτικές εκλογές του 2014 υπονόμευσαν ακόμα και τον δικό του υποψήφιο στον Πειραιά Θ. Δρίτσα. Παράλληλα, στο εξωτερικό ήταν γνωστές οι σχέσεις του (και οι ελπίδες του) με τον Ομπάμα και τον τότε σοσιαλδημοκράτη πρωθυπουργό της Γαλλίας Ολάντ.
Το πρόβλημα παραμένει στην αριστερά που διεκδικεί κάποια ριζοσπαστική – αντικαπιταλιστική στρατηγική. Η αποτυχία δεν ήταν μόνο στην επαναστατική κατάσταση του 2010-2011 που δεν μπόρεσαν να προτάξουν μια αντικαπιταλιστική στρατηγική αντιμετώπισης του φασιστικού κινήματος και ανατροπής της μνημονιακής πολιτικής. Αυτή η αριστερά απέτυχε να εκμεταλλευτεί την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το 2015 και να εμφανίσει μια μαζική σοσιαλιστική αντιπολίτευση. Δώδεκα χρόνια μετά όλες αυτές οι δυνάμεις επιμένουν να υπερασπίζονται τις αποτυχημένες στρατηγικές του 2015 που δεν εμφάνισαν καμία αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση. Πλέον, δώδεκα χρόνια μετά, αντιγράφουν τα επιχειρήματα περί «κωλοτούμπας» του Τσίπρα μετά το δημοψήφισμα. Στο γιατί οι οργανώσεις αυτές δεν μπόρεσαν να οικοδομήσουν μια στοιχειώδη αντίσταση στη μνημονιακή προσαρμογή δεν δίνουν την παραμικρή εξήγηση.
Η κρίση τους αυτή τις σπρώχνει και σε ενδοκινηματική εσωστρέφεια. Η αδυναμία να προσφέρουν πολιτικές απαντήσεις στη στρατηγική του κινήματος οδηγεί πολλές από αυτές σε προσπάθεια οργανωτικής περιχαράκωσης και κατασκευής «εσωτερικού αντιπάλου». Η ΑΡΑΣ ανακαλύπτει τον κίνδυνο «τραμπούκων» στα πανεπιστήμια. Πολλές οργανώσεις της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς προσηλώνονται στην περιθωριοποίηση της ΑΡΑΣ για να αντιμετωπιστεί ο δικός της «τραμπουκισμός». Το Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ αποφασίζει πως δεν μπορεί να φιλοξενήσει τη φεμινιστική οργάνωση «ΜΩΒ». Η αριστερά πάντα είχε τεράστιες πολιτικές διαφωνίες και οι φυσικές συγκρούσεις δεν έλειπαν ποτέ. Το ΚΚΕ επί δεκαετίες «περιφρουρούσε» με βία τις συγκεντρώσεις από τους προβοκάτορες «αναρχικούς – αριστεριστές». Οι οργανώσεις της αριστεράς ποτέ δεν συμφώνησαν για το δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού των τούρκων, μακεδόνων και αρβανιτών στον ελλαδικό χώρο «μέχρι το δικαίωμα απόσχισης και δημιουργίας κράτους». Κουρδικές οργανώσεις συνεργάζονται ανοιχτά με το ΝΑΤΟ στη Μ. Ανατολή ενώ οργανώσεις της αριστεράς αλληλοκατηγορούνται ως «πουτινικές» ή «νατοϊκές». Η πολιτική ανεπάρκεια της αριστεράς να προτάξει στρατηγική απάντηση στην τραμποποιήμενη κοινωνία πολλές φορές εκτρέπεται σε κατασκευή εσωτερικών εχθρών. Η οργανωτική περιχαράκωση γίνεται εργαλείο για να αποφευχθεί η ουσιαστική πολιτική συζήτηση και αντιπαράθεση.
Μετά από δύο (σχεδόν) τετραετίες διακυβέρνησης της ΝΔ η αριστερά έχει μείνει είτε στην αποδοχή αντιδραστικών μέτρων (Καραντίνα και απαγόρευση κυκλοφορίας – υποχρεωτικός εμβολιασμός, ψηφιοποίηση συνδικάτων κλπ) είτε σε συμβολικές κινητοποιήσεις μεταθέτοντας τη σύγκρουση στο απροσδιόριστο μέλλον «που θα έχουμε καλύτερες συνθήκες». Ο Τσίπρας (αλλά και η Καρυστιανού) εμφανίζονται να διεκδικούν την εκλογική διαμεσολάβηση της λαϊκής αγανάκτησης. Όλο και περισσότερο εμφανίζεται ο κίνδυνος «αμερικανοποίησης» του πολιτικού σκηνικού όπου κοινοβουλευτικά θα υπάρχει ένας κομματικός μηχανισμός λομπιστών και η αριστερά θα έχει αποδεχτεί να μείνει στα σωματεία και τον δικαιωματισμό ως ομάδες πίεσης.
Εμείς επιμένουμε σε μια δύσκολη αναζήτηση. Να βρούμε έναν οδικό χάρτη που η σοσιαλιστική επανάσταση να μην είναι απλά στα βιβλία αλλά ούτε σε γενικόλογες διακυρήξεις. Να μην αναζητούμε κοστολογημένα προγράμματα αλλά ούτε και θεωρητικές αναφορές. Να στηρίξουμε και να οικοδομήσουμε ένα μαζικό κίνημα που να βασίζεται στην απαλλοτρίωση των καπιταλιστών και στη διεθνιστική υπονόμευση του ιμπεριαλισμού.